Trekvogels vormen een belangrijke route voor de introductie en verspreiding van de ziekte die doorgaans ‘vogelgriep’ wordt genoemd, of nauwkeuriger: hoogpathogene aviaire influenza (HPAI).
-
Groter verspreidingsgebied van recente stammen
De stam H5N1 van hoogpathogene aviaire influenza past zich nu gemakkelijker aan een breed scala aan wilde vogelsoorten aan en kan zich via vogeltrek over grote afstanden verspreiden. -
Wilde vogels als dragers en contact met gehouden vogels
Tijdens de vogeltrek kunnen wilde watervogels, zeevogels en andere soorten het virus uitscheiden via uitwerpselen of afscheidingen. Wanneer deze wilde vogels waterbronnen delen, in de buurt van pluimveestallen rusten of voerplaatsen besmetten, neemt het risico voor gehouden vogels toe. -
Toegangspunt voor het bioveiligheidssysteem van Nieuw-Zeeland
Voor een land als Nieuw-Zeeland, waar HPAI momenteel niet wijdverspreid voorkomt bij wilde vogels, vormen trekvogels een van de belangrijkste introductieroutes.
Samen betekenen deze factoren dat het risico op introductie of overslag van HPAI naar systemen met gehouden vogels of pluimvee aanzienlijk groter is wanneer trekvogels aankomen of doortrekken.
Tijdsbestek en seizoensrisico
Hoewel de vogeltrek op veel plaatsen gaande is, zijn er specifieke perioden en omstandigheden waarin het risico toeneemt:
-
- Piekperioden van de vogeltrek: Veel soorten watervogels en zeevogels trekken tussen broed- en overwinteringsgebieden. In gematigde klimaatzones vallen deze perioden vaak in het najaar en het voorjaar.
- Aankomst van nieuwe populaties: Wanneer vogels in nieuw gebied aankomen, kunnen ze het virus uit een andere regio meebrengen. Het risico op introductie is het grootst wanneer grote aantallen vogels samenkomen of zich met elkaar vermengen.
- Contact met pluimvee of blootstelling van gedomesticeerde vogels: Als trekvogels waterbronnen gaan gebruiken (vijvers, afvoerputten, open water op boerderijen) of in de buurt van pluimveestallen gaan rusten, ontstaat er een periode met een hoger risico.
- Het hele jaar door waakzaamheid geboden: Hoewel migraties duidelijke ‘pieken’ veroorzaken, kan het virus blijven circuleren of worden overgedragen via aanhoudende reservoirs van wilde vogels.
Met andere woorden: beschouw de komst van trekvogels en de perioden waarin ze het meest trekken als waakzame perioden (voorjaar en najaar), maar handhaaf het hele jaar door strenge bioveiligheidsmaatregelen en monitoring.
Wat u kunt doen om het risico te beperken
Omdat u al veel belangstelling hebt voor vogelbestrijding en bioveiligheid, volgen hier praktische stappen die u kunt nemen. Sommige bouwen voort op het uitstekende advies van het Ministry for Primary Industries (MPI).
Bioveiligheidsmaatregelen aanscherpen
-
- Reinig en ontsmet gebouwen en terreinen regelmatig — erven, stallen, voerplaatsen en drinkbakken. (MPI benadrukt: “goede bioveiligheid nu geeft u de beste kans om uw vogels te beschermen”.)
- Voorkom dat wilde vogels bij voer, water en beschutte rustplaatsen kunnen komen.
- Beperk de toegang voor bezoekers en het verkeer in en uit pluimveestallen of hobbypluimveehouderijen.
- Gebruik aparte kleding en schoenen en hanteer handwasprotocollen wanneer u pluimveestallen betreedt.
Beperk contact met wilde vogels en voorkom dat ze neerstrijken
-
- Zorg ervoor dat uw schuren en pluimveestallen zo zijn ontworpen of aangepast dat wilde vogels er niet gemakkelijk in kunnen komen of er kunnen neerstrijken.
- Verwijder stilstaand water in de buurt van pluimveehouderijen of ontmoedig de vorming ervan (dit trekt wilde watervogels aan).
- Gebruik afschrikmiddelen, netten, pinnen of andere mechanische oplossingen om te voorkomen dat wilde vogels neerstrijken of rusten in de buurt van kwetsbare pluimveestallen. Bekijk voor meer informatie onze gids Hoe u de aanwezigheid van wilde vogels rond pluimvee kunt verminderen.
- Controleer regelmatig op tekenen van activiteit van wilde vogels in de buurt van uw pluimvee.
Toezicht & melding
-
- Let op ongebruikelijke signalen: plotseling grote aantallen dode of zieke wilde vogels. DOC vermeldt symptomen zoals niet kunnen vliegen of staan, een gedraaide nek en trillingen.
- Als u HPAI bij wilde of gehouden vogels vermoedt, meld dit dan onmiddellijk via de hotline van MPI voor exotische plagen en dierziekten.
Zorg voor een actieplan
-
- Houd een checklist bij, op papier of in uw hoofd: schakel bij aankomst van trekvogels over op verhoogde bioveiligheid (beperk de toegang voor wilde vogels, inspecteer de omheining, controleer netten en pinnen en zorg dat de lasers werken).
- Houd registraties bij van verplaatsingen, sterfgevallen en waarnemingen van wilde vogels.
- Betrek relevante medewerkers of familieleden, zodat iedereen op de hoogte is van de regels voor verplaatsingen, schoonmaak en meldingen.
Investeer in structurele en technologische oplossingen
-
- Overweeg naast dagelijkse maatregelen ook te investeren in fysieke afschrikmiddelen of uitsluitingsvoorzieningen. Bekijk voor meer informatie onze gids Hoe u de aanwezigheid van wilde vogels rond pluimvee kunt verminderen.
- Als u de aanwezigheid van wilde vogels al in de gaten houdt of voer/opslag buiten heeft, zorg er dan voor dat die afgedekt en ontoegankelijk zijn voor wilde vogels.
- Bekijk voor meer informatie onze gids Vogelgriep – hoe u deze kunt bestrijden
Wacht niet tot uw pluimvee gevaar loopt.
Begin vandaag met uw bioveiligheidscontrole voor de trekperiode: inspecteer uw stallen op toegangspunten voor wilde vogels, pas uw schoonmaakschema aan, verwijder stilstaand water en controleer uw bezoekersbeleid. Neem voor advies of oplossingen op maat contact met ons op voor een gratis advies.
Proactieve maatregelen vandaag kunnen u morgen grote verliezen besparen.
